Fazla mesai, dinlenme süreleri, vardiya düzeni, yıllık izin, kıdem ve ihbar tazminatı gibi tüm işçilik hakları onlar için de aynen geçerlidir.

Özel güvenlik görevlilerinin 24 saat, 36 saat veya 16 saat gibi sürelerle çalıştırılması yasal değildir, kanuna aykırıdır. 4857 sayılı İş Kanunu'na göre günlük çalışma süresi en fazla 11 saattir ve işçiye günlük kesintisiz dinlenme (en az 11 saat) verilmesi zorunludur. Bu sınırları aşan çalıştırma hukuka aykırıdır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na bağlı olarak çalışan güvenlik görevlileri bu kapsamın dışındadır. Onlar devlet memurudur ve 4857 sayılı İş Kanunu'na değil, memurluk mevzuatına tabidir.

İŞVEREN İSTEDİĞİ ŞEKİLDE ÖGG VARDİYASINI  DEĞİŞTİREBİLİR Mİ?

Birçok işçi ve işveren vardiya konusunda yanlış bilgiye sahipler. Vardiyaların nasıl olacağına ilişkin İş Kanunu ve bununla ilişkin kadın ve erkek vardiyalarının nasıl olacağı yönetmelik ile düzenlenmiş. Ayrıca gece çalışan bayanlar içinse özel olarak da ayrı bir yönetmelik ile vardiyaların nasıl olacağı düzenlenmiştir.

İşçi ve işveren kendilerince işine geldiği gibi eğilip bükülüp yorumlaması ne yazık ki geçerli değildir. Kanun ve yönetmelik net bir şekilde düzenlenmiştir.

Özellikle işverenlerin ne yazık ki işine geldiği gibi kanun böyledir biz kanuna uyuyoruz diyorlar. Ancak iş, işçinin hak ve menfaatine geldiği zamansa dedikleri şey ise; kanun diyebilir, şirket prosedür böyledir, kanunlar burada geçmiyor,işler böyle yürümüyor gibi ne yazık ki çok rahat bir şekilde yalan söyleyebiliyorlar.

Ancak bu ne doğru ne ahlaki bir davranıştır. İşçiler de işverenin de bu beyanlarını dikkate almayıp burada yapılması gereken tek şey vardiya yönetmelikleri, kanun ve yargıtay kararlarıdır. Buradan bakarak hareket etmesi gerekir.

PEKİ VARDİYALAR NASIL OLMALI?

İşveren eğer bir işçiyi işe aldığında ya da sonradan bu işçiyi sabit gündüz veya sabit gece çalıştırıyorsa o işçinin rızası olmadan işveren onun vardiyasını değiştirme hakkına sahip değil. Çünkü artık bu uygulama haline gelmiştir.

Özel güvenlik görevlisi de kendini bu şekilde hayatını düzene koymuştur. Bu stile güvenerek de belki daha iyi işler kendisine teklif edilmiş ama bu vardiya düzeni işine gelmiştir ve bunu kabul etmiştir.

İşveren sadece şunu yapabilir. Eğer işçi zaten vardiyalı çalışıyorsa A vardiyasından B vardiyasına verebilir. Ancak bunu sürekli olarak yapma hakkı yok. Bu sefer mobbing ve yıldırma politikasına geçer.

Vardiyaların her hafta değiştirilmesi gerekir. 11 saat dinlenmeden işveren işçiyi işe çağırma hakkına sahip değildir. İşçiyi 11 saatten fazla çalıştırma hakkı da yoktur. Bu yasayı ihlal etmesi halinde işçi haklı sebeple iş akdi sözleşmesini fesih edip tazminat alma hakkına sahip olur.

ÖRNEK; Özel Güvenlik görevlisi sabit gündüzde veya sabit gecede ise işveren işçiye artık vardiyaya döneceksin ya da seni sabit gündüzde çalışanı geceye verip ya da sabit gecede çalışanı sabit gündüze çekip işçinin burada bu vardiya değişikliğini kabul etmeyip başlamaması durumunda bu artık işveren işçiyi istifaya zorladığını ve işçi burada ihtarname çekerek vardiyasında çalışmaya hazır olduğunu ancak vardiyasında çalıştırılmadığını eylemli olarak işten çıkarıldığına ilişkin ihtarname çekerek kıdem ve ihbar tazminat hakkını isteyebilir.

Bayan çalışanlar ise kanun koruyucusu özel bir düzenleme ile bayanlara bazı haklar verilmiş. Yukarıdaki saydığımız haklar ile birlikte bayanlar şu haklara sahiptir:

2) Gebelik olduğu zaman doğuma kadar gece vardiyalarında çalıştırılamaz.

3) Gece çalışan bayanların il ve ilçe ayrımı olmaksızın gece çalışanlara işveren ücretsiz bir şekilde servis ve ulaşımı sağlamak zorundadır.

4)Vardiyalı çalışanlar eşleri ile aynı vardiyalarda işveren yine bunu bu şekilde düzenlemesi gerekmektedir. Buradaki temel amaç aile birliği ve bütünlüğünü sağlamak.

İşçilerin vardiyalı çalışmalarından dolayı ücret indirimi yapma hakkı yoktur.

VARDİYA DÜZENİNİ BU ŞEKİLDE OLMASI GEREKİYOR.

Bu konu için yasa ve yönetmelik açık ve nettir.

İşveren yasayı ihlal etmesi durumunda işçiler Alo 170’i arayarak müfettiş talebinde bulunarak işveren hakkında idari ceza uygulanmasını talep edebilir

 HAKLI SEBEP ile iş akdi sözleşmesini fesih edip tazminatını alabilir.

Sendikalara üye olarak da yaşadıkları sorunların çözüm yönetimine gidebilir.

Özel güvenlik görevlisi olarak çalışıyorsa da E-Devlet üzerinden 581-Güvenlik Koruma İş Sendikası’na üye olup sendikadan yasal hakları için destek alarak haklarını bu şekilde koruma altına alınıp güvence sağlayabilirsiniz.

Vardiyanın nasıl olacağına ilişkin her iki yönetmelikte detaylar yazmaktadır.

Postalar halinde işçi çalıştırılmasına ilişkin usul ve esaslar, 4857 sayılı İş Kanunu ile Postalar Halinde İşçi Çalıştırılarak Yürütülen İşlerde Çalışmalara İlişkin Özel Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ile belirlenmiştir.

Bayanlar için Kadın Çalışanların Gece Postalarında Çalıştırılma Koşulları Hakkında Yönetmelik.

Özel güvenlik görevlilerinin özlük hakları tek bir kanunda değil, aşağıdaki kanunlarda ve bunlara bağlı yönetmeliklerde düzenlenmiştir:

1)     4857 sayılı İş Kanunu: Çalışma süresi, fazla mesai, dinlenme, yıllık izin, ihbar süreleri ve ücret hakları.

2)     1475 sayılı İş Kanunu (m. 14): Kıdem tazminatı. Bu madde halen yürürlüktedir.

3)     6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu: Sendika üyeliği, toplu iş sözleşmesi ve sendikal haklar.

4)     6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: İş sağlığı ve güvenliği önlemleri ile işverenin yükümlülükleri.

5)     6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu: İş sözleşmesine ilişkin genel hükümler.

6)     5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: Sigorta, iş kazası, meslek hastalığı ve emeklilik hakları.

7)     5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun: Özel güvenlik görevlisinin eğitimi, kimlik kartı, görev ve yetkileri. Bu kanun işçi haklarını ortadan kaldırmaz, görevlinin yine işçi olduğu gerçeğini değiştirmez.

8)     Yönetmelikler: Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Uygulama Yönetmeliği ve ilgili çalışma mevzuatı yönetmelikleri.

Sonuç olarak özel güvenlik görevlileri, görev tanımları dışında diğer işçilerle aynı haklara sahiptir.

Tüm bunlara rağmen bir özel güvenlik görevlisi bu sorunları yaşamışsa, iş sözleşmesini haklı nedenle feshedip tazminatını talep edebilir. Bu süreçte bize ulaşabilir. İşveren tazminatı ödemezse işçinin tek çaresi dava açmaktır.

             Tazminatınız alıp işten çıkamak istiyorsanız Bize Ulaşa bilrsiniz 

Abdurrahman KONYAR 

       Özel güvenlik hukuk Mevzuatı 

 0850 380 00 04     Cep 0552 444 04 04